بهترین قطره برای خشکی چشم، راهنمای کامل انتخاب و درمان

خشکی چشم یکی از شایع‌ترین مشکلات چشمی است که میلیون‌ها نفر در سراسر جهان با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند. این مشکل می‌تواند کیفیت زندگی روزمره شما را تحت تاثیر قرار دهد و فعالیت‌های ساده مثل کار با کامپیوتر، رانندگی یا حتی خواندن کتاب را دشوار کند. انتخاب بهترین قطره برای خشکی چشم نیازمند شناخت دقیق از انواع قطره‌ها و درک علت اصلی مشکل شماست. در این راهنما همه چیزهایی که باید درباره خشکی چشم و درمان آن بدانید را با جزئیات کامل بررسی می‌کنیم.

خشکی چشم چیست و چرا رخ می‌دهد؟

چشم شما برای عملکرد سالم نیاز به یک لایه اشک پایدار و مرطوب دارد. وقتی غدد اشکی شما اشک کافی تولید نکنند یا کیفیت اشک مناسب نباشد، خشکی چشم رخ می‌دهد. علت خشکی چشم می‌تواند به عوامل مختلفی برگردد. استفاده طولانی‌مدت از صفحه‌نمایش‌های دیجیتال باعث می‌شود شما کمتر پلک بزنید و در نتیجه اشک روی سطح چشم به‌درستی پخش نشود.

محیط‌های خشک و گرم، کولر و باد نیز رطوبت چشم را سریع‌تر تبخیر می‌کنند. برخی داروها مثل آنتی‌هیستامین‌ها، قرص‌های فشار خون و داروهای ضدافسردگی هم تولید اشک را کاهش می‌دهند. تغییرات هورمونی به‌خصوص در زنان بعد از یائسگی یکی دیگر از علت‌های شایع خشکی چشم است. بیماری‌هایی مثل دیابت، آرتریت روماتوئید و مشکلات تیروئید نیز می‌توانند روی تولید اشک تأثیر منفی بگذارند.

علائم خشکی چشم که نباید نادیده بگیرید

علائم خشکی چشم می‌تواند به شکل‌های مختلفی خود را نشان دهد. احساس سوزش، خارش یا سنگینی چشم از رایج‌ترین نشانه‌هاست. ممکن است حس کنید یک جسم خارجی یا شن در چشمتان گیر کرده. قرمزی مداوم چشم، حساسیت زیاد به نور و تاری دید موقت از دیگر علائم هستند.

جالب است بدانید گاهی اوقات اشک ریزش بیش‌ازحد نیز می‌تواند نشانه خشکی چشم باشد. وقتی چشم شما خشک می‌شود، سیستم دفاعی بدن تلاش می‌کند با تولید اشک اضافی این مشکل را جبران کند، اما این اشک‌ها کیفیت مناسبی ندارند و نمی‌توانند چشم را به‌درستی مرطوب کنند. اگر این علائم خشکی چشم را به‌صورت مداوم تجربه می‌کنید، باید هر چه زودتر اقدام به درمان کنید.

آیا خشکی چشم خطرناک است؟

 پاسخ بستگی به شدت و مدت‌زمان مشکل دارد. در مراحل اولیه، خشکی چشم فقط باعث ناراحتی می‌شود اما اگر درمان نشود،  عوارض خشکی چشم میتواند مشکلات بیشتری به وجود آورد . سطح قرنیه که شفاف‌ترین بخش چشم است، نیاز به رطوبت مداوم دارد تا سالم بماند. خشکی مزمن می‌تواند به قرنیه آسیب برساند و باعث ایجاد زخم‌های کوچک روی آن شود.

این زخم‌ها می‌توانند عفونی شوند و در موارد شدید منجر به کاهش بینایی یا حتی آسیب دائمی شوند. التهاب مزمن چشم یکی دیگر از خطرات خشکی چشم است که می‌تواند وضعیت را بدتر کند. برای همین است که نباید خشکی چشم را دست‌کم بگیرید و باید با استفاده از بهترین قطره برای خشکی چشم و مراجعه به متخصص، مشکل را کنترل کنید.

انواع قطره برای خشکی چشم

قطره های متفاوتی برای خشکی چشم وجود دارد

قطره‌های مصنوعی اشک (Artificial Tears)

وقتی به دنبال بهترین قطره برای خشکی چشم می‌گردید، احتمالاً اولین چیزی که پزشک یا داروساز به شما پیشنهاد می‌کند قطره‌های مصنوعی اشک است. این قطره‌ها رایج‌ترین و امن‌ترین گزینه برای درمان خشکی چشم محسوب می‌شوند. قطره‌های مصنوعی اشک ترکیبات آبی هستند که شبیه به اشک طبیعی چشم عمل می‌کنند و سطح چشم را مرطوب نگه می‌دارند.

این قطره‌ها معمولاً حاوی موادی مثل هیدروکسی‌پروپیل متیل‌سلولز، کربوکسی‌متیل‌سلولز یا هیالورونات سدیم هستند که به افزایش ویسکوزیته و ماندگاری محلول روی سطح چشم کمک می‌کنند. یکی از مزایای بزرگ این قطره‌ها این است که بدون نسخه در دسترس هستند و می‌توانید چندین بار در روز از آن‌ها استفاده کنید. اما برای انتخاب بهترین قطره برای خشکی چشم باید بدانید که همه قطره‌های مصنوعی اشک یکسان نیستند.

قطره‌های بدون نگهدارنده (Preservative-Free)

اگر قصد دارید روزانه بیش از چهار بار از قطره برای خشکی چشم استفاده کنید، حتماً به سراغ قطره‌های بدون نگهدارنده بروید. قطره‌های معمولی حاوی مواد نگهدارنده‌ای هستند که از رشد باکتری جلوگیری می‌کنند، اما استفاده مکرر از این مواد می‌تواند باعث تحریک چشم و حتی بدتر شدن علائم خشکی چشم شود.

قطره‌های بدون نگهدارنده معمولاً در بسته‌بندی‌های تک‌دوز عرضه می‌شوند که برای استفاده یک‌بار طراحی شده‌اند. این نوع بسته‌بندی تضمین می‌کند هر بار از یک قطره استریل استفاده می‌کنید و خطر آلودگی به حداقل می‌رسد. البته قیمت این قطره‌ها معمولاً بالاتر است اما برای افرادی که خشکی چشم شدید دارند یا چشم حساس دارند، بهترین گزینه محسوب می‌شوند.

قطره‌های ژلی و پماد چشمی

برای خشکی‌های شدید یا استفاده شبانه، قطره‌های ژلی و پماد چشمی عملکرد بهتری دارند. این محصولات غلظت بیشتری نسبت به قطره‌های معمولی دارند و مدت‌زمان بیشتری روی سطح چشم می‌مانند. قطره‌های ژلی به‌خصوص برای افرادی که در طول شب با علائم خشکی چشم دست‌وپنجه نرم می‌کنند یا صبح‌ها با چشم‌های خشک و دردناک بیدار می‌شوند، گزینه عالی هستند.

پماد چشمی غلیظ‌ترین شکل محصولات مرطوب‌کننده چشم است و معمولاً فقط قبل از خواب استفاده می‌شود. این پماد می‌تواند دید شما را برای مدتی تار کند، به همین دلیل برای استفاده روزانه مناسب نیست. اما اگر خشکی چشم شما شدید است و درمان خشکی چشم با عینک و  با قطره‌های معمولی جواب نداده، پماد شبانه می‌تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند.

بهترین قطره برای خشکی چشم: معرفی گزینه‌های برتر

قطره های زیادی برای خشکی چشم وجود دارد

سیستان اولترا (Systane Ultra)

سیستان اولترا یکی از محبوب‌ترین و موثرترین گزینه‌ها برای درمان خشکی چشم است. این قطره حاوی ترکیبی از پلیمرهای پیشرفته است که یک لایه محافظ و مرطوب‌کننده روی سطح چشم ایجاد می‌کند. یکی از ویژگی‌های منحصر بفرد سیستان اولترا فناوری HP-Guar است که باعث می‌شود قطره به محض تماس با اشک طبیعی چشم، به ژل تبدیل شود و مدت‌زمان بیشتری بماند.

این محصول برای انواع مختلف خشکی چشم مناسب است و می‌توانید آن را با لنزهای تماسی نیز استفاده کنید. سیستان اولترا در دو نوع با نگهدارنده و بدون نگهدارنده عرضه می‌شود. اگر به دنبال بهترین قطره برای خشکی چشم با عملکرد طولانی‌مدت هستید، سیستان اولترا انتخاب عالی است.

رفرش تیرز (Refresh Tears)

رفرش تیرز یکی دیگر از گزینه‌های برتر در دسته بهترین قطره برای خشکی چشم است. این قطره حاوی کربوکسی‌متیل‌سلولز سدیم است که یک ماده مرطوب‌کننده موثر و ایمن محسوب می‌شود. رفرش تیرز به‌خصوص برای افرادی که خشکی چشم خفیف تا متوسط دارند، مناسب است و می‌تواند تسکین سریع ایجاد کند.

این محصول در چند فرمول مختلف عرضه می‌شود شامل رفرش پلاس که بدون نگهدارنده است و برای افراد با چشم‌های حساس ایده‌آل است. رفرش اپتیو نیز نسخه پیشرفته‌تری است که برای خشکی‌های شدیدتر طراحی شده. قیمت مناسب و دسترسی آسان از دیگر مزایای این قطره است.

هیالو ژل (Hylo-Gel)

هیالو ژل یکی از قطره‌های پریمیوم برای درمان خشکی چشم است که در اروپا بسیار محبوب است. این قطره حاوی هیالورونات سدیم با غلظت بالا است که یک ماده طبیعی در بدن انسان و دارای خواص فوق‌العاده مرطوب‌کننده است. هیالورونات می‌تواند تا هزار برابر وزن خود آب جذب کند و یک لایه محافظ و پایدار روی سطح چشم ایجاد می‌کند.

هیالو ژل بدون نگهدارنده است و با یک سیستم پمپ ویژه عرضه می‌شود که هر بار مقدار دقیقی قطره را بیرون می‌دهد و از آلودگی جلوگیری می‌کند. این قطره برای افرادی که علائم خشکی چشم شدید دارند یا بعد از جراحی چشم نیاز به مرطوب‌کننده قوی دارند، بهترین قطره برای خشکی چشم محسوب می‌شود. تنها نکته منفی آن قیمت بالاتر نسبت به سایر گزینه‌هاست.

درمان قطعی خشکی چشم: آیا امکان‌پذیر است؟

چند رویکرد برای درمان خشکی چشم وجود دارد

رویکرد چند وجهی برای درمان

خیلی‌ها از ما می‌پرسند آیا درمان قطعی خشکی چشم وجود دارد؟ پاسخ بستگی به علت اصلی مشکل شما دارد. در برخی موارد که خشکی چشم ناشی از عوامل موقتی مثل استفاده زیاد از کامپیوتر یا محیط خشک است، می‌توانید با تغییر عادات و استفاده منظم از قطره برای خشکی چشم، مشکل را به‌طور کامل حل کنید.

اما در موارد مزمن که ناشی از بیماری‌های زمینه‌ای یا مشکلات ساختاری غدد اشکی است، درمان قطعی خشکی چشم ممکن است غیرممکن باشد و شما نیاز به مدیریت مادام‌العمر مشکل داشته باشید. با این حال، درمان‌های جدید مثل سروم اتولوگ، قطره‌های ضد التهاب و حتی روش‌های پیشرفته مثل IPL (نور درمانی) می‌توانند علائم را به‌طور چشمگیری کاهش دهند.

تغییرات سبک زندگی برای کنترل بلندمدت

درمان خشکی چشم فقط به مصرف قطره محدود نمی‌شود. تغییرات ساده در سبک زندگی می‌تواند تأثیر بزرگی روی بهبود علائم داشته باشد. قانون 20-20-20 را رعایت کنید: هر 20 دقیقه کار با صفحه، 20 ثانیه به نقطه‌ای در فاصله 20 فوتی (حدود 6 متر) نگاه کنید. این کار به چشم‌هایتان اجازه می‌دهد استراحت کنند و اشک به‌درستی پخش شود.

استفاده از دستگاه رطوبت‌ساز در محیط‌های خشک، پرهیز از باد مستقیم روی صورت، نوشیدن آب کافی و مصرف اسیدهای چرب امگا-3 از مکمل‌ها یا منابع غذایی مثل ماهی همه می‌توانند در درمان خشکی چشم موثر باشند. اگر لنز تماسی استفاده می‌کنید، تعداد ساعات استفاده را کاهش دهید و به عینک روی بیاورید.

چگونه بهترین قطره برای خشکی چشم را انتخاب کنیم؟

چند پارامتر برای انتخاب قطره خشکی چشم است:

بر اساس شدت علائم

انتخاب بهترین قطره برای خشکی چشم به شدت علائم شما بستگی دارد. اگر فقط گاهی احساس خشکی می‌کنید، قطره‌های مصنوعی اشک ساده و ارزان‌قیمت کافی هستند. برای خشکی متوسط که چند بار در روز شما را آزار می‌دهد، قطره‌های بدون نگهدارنده با فرمول پیشرفته‌تر مثل سیستان یا رفرش گزینه بهتری هستند.

اگر علائم خشکی چشم شما شدید است و با قطره‌های معمولی بهبود نمی‌یابد، باید به سراغ محصولات ژلی یا قطره‌های تجویزی بروید. در این موارد حتماً با چشم‌پزشک مشورت کنید چون ممکن است نیاز به قطره‌هایی داشته باشید که حاوی مواد ضد التهاب یا محرک تولید اشک هستند.

توجه به ترکیبات و حساسیت‌ها

قبل از انتخاب قطره برای خشکی چشم، حتماً لیست ترکیبات را بخوانید. اگر به مواد نگهدارنده حساسیت دارید، باید قطره‌های بدون نگهدارنده را انتخاب کنید. برخی افراد به ترکیبات خاصی مثل بنزالکونیوم کلراید که یک ماده نگهدارنده رایج است، حساسیت نشان می‌دهند و استفاده از قطره‌های حاوی این ماده علائم آن‌ها را بدتر می‌کند.

اگر لنز تماسی استفاده می‌کنید، باید مطمئن شوید قطره انتخابی شما با لنزها سازگار است. برخی قطره‌ها روی لنزهای تماسی رسوب می‌کنند یا باعث کدر شدن دید می‌شوند. قطره‌هایی که روی بسته‌بندی‌شان عبارت مناسب برای استفاده با لنزهای تماسی نوشته شده، گزینه امن‌تری هستند.

نحوه صحیح استفاده از قطره چشم

استفاده صحیح از قطره برای خشکی چشم به‌اندازه انتخاب قطره مناسب اهمیت دارد. ابتدا دست‌های خود را به‌خوبی بشویید تا از ورود باکتری به چشم جلوگیری کنید. سپس سر خود را کمی به عقب خم کنید و با یک دست، پلک پایینی را با نرمی به سمت پایین بکشید تا یک جیب کوچک ایجاد شود.

با دست دیگر، قطره‌چکان را بالای چشم نگه دارید اما اجازه ندهید به چشم یا مژه‌ها بخورد. یک قطره را داخل جیب پلکی بچکانید و سپس چشم را ببندید و به آرامی انگشت خود را به گوشه داخلی چشم (نزدیک بینی) فشار دهید. این کار از ریزش قطره به داخل بینی و گلو جلوگیری می‌کند و اجازه می‌دهد قطره بیشتری روی سطح چشم بماند.

اشتباهات رایج که باید اجتناب کنید

یکی از اشتباهات رایج این است که افراد بیش از یک قطره استفاده می‌کنند. چشم شما فقط می‌تواند حدود یک قطره مایع را نگه دارد و مابقی از گوشه چشم بیرون می‌ریزد و به هدر می‌رود. اشتباه دیگر این است که بلافاصله بعد از تقطیر، چشم را باز و بسته کنید یا پلک بزنید. این کار باعث می‌شود قطره از سطح چشم پخش شود و به داخل مجاری اشکی برود.

مراقب باشید قطره‌چکان را به هیچ سطحی مثل چشم، پلک یا انگشتان خود نزنید چون این کار قطره را آلوده می‌کند. اگر قطره شما حاوی نگهدارنده است، حداکثر یک ماه بعد از باز شدن آن را استفاده کنید و پس از آن دور بیندازید حتی اگر مقداری از آن باقی مانده باشد.

مکمل‌ها و درمان‌های طبیعی

چند مدل درمان طبیعی نیز وجود دارد

امگا-3 برای سلامت غدد اشکی

مطالعات علمی نشان داده‌اند مصرف منظم اسیدهای چرب امگا-3 می‌تواند در درمان خشکی چشم موثر باشد. امگا-3 خواص ضد التهابی دارد و به بهبود کیفیت لایه چربی اشک کمک می‌کند. این لایه چربی مانع از تبخیر سریع اشک می‌شود و چشم را مرطوب نگه می‌دارد.

شما می‌توانید امگا-3 را از منابع غذایی مثل ماهی‌های چرب (سالمون، ساردین، تن)، دانه کتان، دانه چیا و گردو دریافت کنید. اگر رژیم غذایی شما این منابع را به‌اندازه کافی شامل نمی‌شود، می‌توانید از مکمل‌های روغن ماهی یا روغن کتان استفاده کنید. دوز پیشنهادی معمولاً 1000 تا 2000 میلی‌گرم در روز است.

کمپرس گرم برای تسکین علائم

استفاده از کمپرس گرم روی چشم‌ها یک روش ساده و موثر برای تسکین علائم خشکی چشم است. گرما باعث می‌شود غدد چربی پلک که ممکن است مسدود شده باشند، باز شوند و ترشح خود را بهتر انجام دهند. این کار کیفیت لایه چربی اشک را بهبود می‌بخشد.

برای استفاده از کمپرس گرم، یک حوله تمیز را با آب گرم (نه داغ) خیس کنید، آب اضافی را بگیرید و حوله را روی چشم‌های بسته خود قرار دهید. 5 تا 10 دقیقه صبر کنید و هر چند دقیقه که حوله خنک شد، دوباره آن را گرم کنید. این کار را روزی یک یا دو بار انجام دهید تا نتیجه بهتری بگیرید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟

اگرچه استفاده از بهترین قطره برای خشکی چشم می‌تواند علائم خفیف را کنترل کند، اما در برخی موارد باید حتماً به چشم‌پزشک مراجعه کنید. اگر علائم خشکی چشم شما بعد از دو هفته استفاده منظم از قطره بهبود نیافت، نشان‌دهنده مشکل عمیق‌تری است که نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.

درد شدید چشم، کاهش ناگهانی بینایی، ترشح چشم، قرمزی شدید یا تورم چشم همه نشانه‌های هشداردهنده‌ای هستند که نباید نادیده بگیرید. اگر احساس می‌کنید چیزی در چشمتان گیر کرده و با شستشوی چشم خارج نمی‌شود، یا اگر بعد از استفاده از قطره علائم بدتر می‌شود، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید

بهترین راهکار برای درمان خشکی چشم

خشکی چشم مشکلی رایج اما قابل کنترل است. انتخاب بهترین قطره برای خشکی چشم به عوامل مختلفی بستگی دارد شامل شدت علائم، علت خشکی چشم، حساسیت‌های شما و سبک زندگی‌تان. قطره‌های مصنوعی اشک برای خشکی‌های خفیف، محصولات بدون نگهدارنده برای استفاده مکرر و قطره‌های ژلی برای علائم شدید گزینه‌های موثری هستند.

به یاد داشته باشید درمان خشکی چشم فقط به استفاده از قطره محدود نمی‌شود. تغییرات سبک زندگی مثل کاهش زمان صفحه، استفاده از رطوبت‌ساز، مصرف امگا-3 و استراحت کافی همه در کنترل علائم خشکی چشم نقش دارند. اگر علائم شما شدید است یا با درمان‌های خانگی بهبود نمی‌یابد، حتماً با چشم‌پزشک مشورت کنید تا علت اصلی مشکل را شناسایی کند و درمان قطعی خشکی چشم را برای شما تجویز کند.

 

با رعایت این نکات و استفاده منظم از قطره برای خشکی چشم، می‌توانید راحتی چشم‌های خود را بازیابید و از کیفیت زندگی بهتری برخوردار شوید.