مزایا و معایب عینک بلوکات که باید بدانید!

عینک بلوکات نوعی عینک طبی یا بدون نمره است که لنز آن با پوششی مخصوص طراحی شده تا بخشی از نور آبی ساطع‌ شده از صفحه‌ نمایش دستگاه‌های دیجیتال را فیلتر کند. نور آبی طیفی از نور مرئی است که طول موج کوتاه و انرژی نسبتا بالایی دارد و منبع اصلی آن، علاوه بر نور خورشید، صفحه‌ ی موبایل، تبلت، لپ‌تاپ، مانیتور و حتی لامپ‌های LED است. تولیدکنندگان عینک با ساخت لنزهایی که بخشی از این طیف نوری را مسدود می‌کنند، ادعا می‌کنند می‌توانند از خستگی چشم و اختلال خواب جلوگیری کنند.

در این مقاله قصد داریم بدون اغراق و با نگاهی واقع‌ بینانه، مزایا و معایب عینک بلوکات را بررسی کنیم تا خودتان تصمیم بگیرید که آیا این عینک برای شما مفید است یا نه.

مزایای عینک بلوکات

کاهش خستگی چشم در استفاده‌ ی طولانی از صفحه‌نمایش

یکی از مزایای عینک بلوکات، احساس خستگی، خشکی و سوزش چشم پس از ساعت‌ ها کار با کامپیوتر است. اگرچه این علائم بیشتر ناشی از کاهش تعداد پلک زدن و خیرگی طولانی‌ مدت به یک نقطه‌ ی ثابت است تا خود نور آبی، بسیاری از کاربران میگویند که استفاده از این عینک باعث می‌شود چشمانشان راحت‌ تر و تحت فشار کم تری احساس شود، شاید به این دلیل که کنتراست تصویر روی صفحه را کمی کاهش می‌دهد و همین موضوع فشار بصری را کم می‌کند.

 بهبود کیفیت خواب

نور آبی، به‌ ویژه در ساعات پایانی شب، می‌تواند ترشح ملاتونین را در بدن سرکوب کند؛ هورمونی که نقش کلیدی در تنظیم چرخه‌ ی خواب و بیداری دارد. استفاده از عینک بلوکات در ساعات عصر و شب، به‌ ویژه برای افرادی که عادت دارند تا لحظه‌ ی آخر پیش از خواب با موبایل خود کار کنند، می‌تواند به کاهش این اثر کمک کند و روند به‌ خواب‌ رفتن را تسهیل کند.

کاهش سردرد های مرتبط با کار طولانی با صفحه‌ نمایش

برخی افراد که به‌ طور مکرر پس از ساعات طولانی کار با کامپیوتر دچار سردرد می‌شوند، پس از استفاده از عینک بلوکات سردرد هایشان کاهش یافته است. اگرچه این موضوع در همه‌ ی افراد یکسان نیست، اما برای کسانی که به نور حساسیت بیشتری دارند، می‌تواند تفاوت قابل‌ توجهی ایجاد کند.

 قیمت مناسب و در دسترس بودن

برخلاف بسیاری از راهکارهای سلامت چشم که نیاز به تجهیزات گران‌ قیمت یا مراجعه‌ ی مکرر به پزشک دارند، عینک بلوکات نسبتا ارزان و به‌راحتی در دسترس است که این هم یکی دیگر از مزایای عینک بلوکات است. این عینک را می‌توان هم به‌ صورت بدون نمره خریداری کرد و هم به‌ عنوان پوشش اضافه روی عینک طبی موجود سفارش داد، که همین موضوع این عینک برای طیف گسترده ای از افراد دسترسی پذیر می شود.

 تناسب با سبک زندگی امروزی

با توجه به اینکه اکثر مشاغل امروزی وابستگی زیادی به صفحه‌ نمایش دارند، داشتن ابزاری که حداقل از نظر روانی و تا حدی فیزیکی احساس آسایش بیشتری در طول روز کاری ایجاد کند، برای بسیاری از افراد ارزشمند است. این عینک می‌تواند بخشی از یک روتین سالم‌ تر برای کار با دستگاه‌ های دیجیتال باشد، در کنار عادت‌ هایی مثل استراحت منظم چشم و تنظیم نور محیط.

 معایب عینک بلوکات

 شواهد علمی محدود و گاهی متناقض

چندین بررسی و مطالعه‌ ی بالینی نشان داده‌اند که تفاوت چندانی  میان استفاده از عینک بلوکات و عدم استفاده از آن در کاهش خستگی چشم دیده نمی‌شود، و بخش زیادی از علائمی که به نور آبی نسبت داده می‌شود، در واقع ناشی از سندرم خستگی چشم دیجیتال است که دلایل دیگری مثل کاهش پلک زدن، فاصله‌ ی نامناسب از صفحه و نورپردازی ضعیف محیط دارد، نه صرفا طیف نور آبی.

 تغییر رنگ تصویر و کاهش کیفیت بصری

لنزهای بلوکات، به‌خصوص مدل‌ های با درصد فیلتراسیون بالا، معمولا رنگ زرد یا نارنجی ملایمی به تصویر می‌دهند. این موضوع برای افرادی که با ویرایش عکس، طراحی گرافیک یا کارهایی که دقت رنگ در آن‌ها اهمیت زیادی دارد سروکار دارند، می‌تواند مشکل‌ساز باشد و حتی باعث تصمیم‌گیری اشتباه در انتخاب رنگ شود و این یکی از بزرگترین معایب عینک بلوکات است.

هزینه‌ی اضافی بدون تضمین نتیجه

اگرچه نسبت به بسیاری از محصولات سلامت چشم ارزان‌ تر است، اما وقتی موضوع را در کنار عدم قطعیت علمی درباره‌ ی اثربخشی آن قرار می‌دهیم، برای برخی افراد ممکن است این هزینه توجیه‌ پذیر نباشد، به‌خصوص اگر عینک طبی جداگانه هم داشته باشند و مجبور باشند دو عینک را جا به‌ جا استفاده کنند یا هزینه‌ ی پوشش بلوکات را جداگانه به لنز فعلی خود اضافه کنند.

احتمال ایجاد حس کاذب امنیت

یکی از خطرات کمتر مطرح‌ شده این است که برخی کاربران با تکیه بر عینک بلوکات، عادت‌ های سالم دیگر مثل استراحت منظم چشم طبق قانون بیست-بیست-بیست (هر بیست دقیقه، بیست ثانیه به فاصله‌ ی بیست فوتی نگاه کردن)، تنظیم روشنایی صفحه‌ نمایش و کاهش زمان کلی استفاده از دستگاه‌ ها را نادیده می‌گیرند. در نتیجه، عینک به‌جای بخشی از یک راهکار کامل، به یک راه‌حل تنها و ناکافی تبدیل می‌شود و این هم یکی دیگر از معایب بزرگ عینک بلوکات است.

 تفاوت کیفیت میان برندهای مختلف

بازار عینک بلوکات به دلیل رشد سریع تقاضا، پر از محصولات بی‌کیفیت و تقلبی شده است که ادعای فیلتراسیون نور آبی را دارند اما در عمل پوشش مؤثری ارائه نمی‌دهند. تشخیص این تفاوت برای مصرف‌کننده‌ ی عادی دشوار است و همین موضوع ریسک خرید محصول بی‌کیفیت را افزایش می‌دهد.

 مقایسه‌ ی خلاصه‌ی مزایا و معایب عینک بلوکات

جنبه	مزیت	عیب
خستگی چشم	کاهش احساس فشار بصری در استفاده‌ی طولانی از صفحه	ریشه‌ی اصلی خستگی معمولاً کم‌پلک‌زدن است نه نور آبی
خواب	کاهش احتمالی سرکوب ملاتونین در ساعات شب	تأثیر واقعی وابسته به میزان فیلتراسیون لنز است
هزینه	نسبتاً ارزان و در دسترس	بدون تضمین قطعی بازگشت این هزینه در نتیجه
کیفیت بصری	معمولاً تأثیر جزئی در استفاده‌ی روزمره	تغییر رنگ تصویر در مدل‌های با فیلتراسیون بالا
شواهد علمی	برخی مطالعات اثر مثبت جزئی گزارش کرده‌اند	اجماع علمی قوی درباره‌ی اثربخشی وجود ندارد

چه کسانی باید عینک بلوکات بزنند؟

کسانی که به دلیل ماهیت شغلشان، مثل برنامه‌ نویسان، طراحان، حسابداران و کارمندان اداری، بیش از هشت ساعت در روز پشت صفحه‌ نمایش می‌گذرانند، بیشتر در معرض علائم خستگی چشم دیجیتال هستند و ممکن است تفاوت را در استفاده از این عینک احساس کنند. همچنین افرادی که مشکل خواب دارند و عادت به استفاده از موبایل تا لحظات پایانی پیش از خواب دارند، می‌توانند از مدل‌ های با فیلتراسیون بالاتر که مخصوص استفاده در شب طراحی شده‌اند، بهره ببرند.

در مقابل، اگر ساعات محدودی از روز را با صفحه‌ نمایش سروکار دارید و علائم خاصی مثل خشکی چشم یا سردرد را تجربه نمی‌کنید، شاید خرید این عینک اولویت چندان بالایی نداشته باشد و راهکارهای ساده‌ تری مثل تنظیم نور محیط و استراحت منظم چشم برایتان کافی باشد.

 نکاتی برای انتخاب عینک بلوکات مناسب

اگر پس از بررسی مزایا و معایب تصمیم گرفتید عینک بلوکات تهیه کنید، توجه به چند نکته کیفیت انتخاب شما را بالا می‌برد. درصد فیلتراسیون نور آبی روی مشخصات محصول باید به‌ طور شفاف اعلام شده باشد؛ محصولاتی که این اطلاعات را ارائه نمی‌دهند،  از کیفیت لازم برخوردار نیستند. همچنین بهتر است لنز مورد نظر شفافیت قابل قبولی داشته باشد و رنگ زرد یا نارنجی آن‌ قدر پررنگ نباشد که استفاده‌ از آن برای طراحان گرافیک سخت شود . در نهایت، خرید از فروشگاه‌های معتبر که اصالت و استاندارد محصول را تضمین می‌کنند، بهترین راه برای اطمینان از دریافت محصولی است که واقعاً کاری را که ادعا می‌کند انجام می‌دهد.

چگونه بفهمیم که عدسی عینک بلوکات یا معمولی است ؟

 جهت تست عدسی های بلوکات شما میتوانید از لیز های که نور های فرابنفش دارند استفاده کنید. یا از فروشنده بخواهید که برای شما این کار را تست کند. در عدسی بلوکات نور از شیشه عدسی عبور نمیکند. ولی در شیشه های معمولی نور بعد از شیشه به جسم پشت عدسی برخورد میکند.

شیشه عدسی بلوکات بخشی از نور آبی را برای شما فیلتر می کند. میتوانید جهت تشخیص به مانیتور نگاه کنید. اگر عدسی شما تمام نور آبی را فیلتر کند. شما رنگ های سبز و قرمز را مشاهده می کنید. و اگر بخشی از نور آبی فیلتر شود. تصویر صفحه نمایش به رنگ زرد یا نارنجی دیده می شود. و همینطور میتوانید از قرار گرفتن دو تصویر با درخشندگی آبی استفاده نمایید.

ویژگی‌های فنی و ساختاری عدسی بلوکات و بلو کنترل

عدسی بلوکنترل پوشش شفافی روی خود دارد و به همین دلیل از باز تابش نور خورشید به چشم جلوگیری می‌کند. با استفاده از این عینک نورهایی که طول موجی برابر با ۳۸۰ تا ۴۵۰ نانومتر دارند، نمی‌توانند وارد چشم شوند. در عین حال این لنز به بخشی از نور آبی که برای چشم مفید است، اجازه عبور می‌دهد. این نورها طول موجی برابر با ۴۵۰ تا ۵۰۰ نانومتر دارند. عدسی‌های بلو‌کنترل تا ۸۴ درصد مانع از ورود نور آبی می‌‌شوند.

ساختار عدسی بلوکات به‌گونه‌ایی است که مواد بازدارنده در بافت لنز عینک وجود دارند. این ویژگی سبب می‌شود تا این عدسی‌‌ها نورهای مفید و مضر را فیلتر کنند. آنها می‌توانند ۹۳ تا ۹۷ درصد نور آبی را حذف کنند. ویژگی uv در این عدسی‌ها برابر با ۴۲۰ است.

قابلیت uv به اشعه فرابنفش خورشید بازمی‌گردد. این اشعه سه طول موج UVa – UVb – UVc را دارد. طول موج‌های uva و uvb می‌توانند به چشم آسیب وارد کنند. برای در امان ماندن در برابر آنها لنز عینک باید تا ۹۸ درصد توانایی جذب این طول موج‌ها را داشته باشد.عدسی بلوکنترل پوشش محافظتی دارد که می‌تواند تا ۸۴ درصد نور آبی را فیلتر کند.

نکات نگهداری از عینک بلوکات

عینک‌های بلوکات برای محافظت از چشمان شما در برابر نور آبی مضر ساطع شده از صفحه نمایش‌های دیجیتال مانند کامپیوتر، گوشی‌های هوشمند و تبلت‌ها طراحی شده‌اند. با این حال، برای اینکه این عینک‌ها به طور موثر کار کنند و عمر طولانی داشته باشند، باید به درستی از آنها نگهداری کنید.

در اینجا چند نکته برای نگهداری از عینک بلوکات آورده شده است:

1. تمیز کردن

• عینک‌های خود را به طور مرتب با آب ولرم و صابون ملایم تمیز کنید. از استفاده از شوینده‌های خشن یا حلال‌ها خودداری کنید، زیرا می‌توانند به لنزها آسیب برسانند.
• برای تمیز کردن لنزها از یک پارچه نرم و بدون پرز استفاده کنید. از دستمال کاغذی یا حوله‌های کاغذی استفاده نکنید، زیرا می‌توانند به لنزها خط و خش بیندازند.
• پس از تمیز کردن، عینک‌های خود را با یک پارچه نرم و بدون پرز خشک کنید.

2. نگهداری

• زمانی که از عینک‌هایتان استفاده نمی‌کنید، آنها را در قاب محکم و ضد خش قرار دهید.
• عینک‌های خود را در معرض گرمای شدید یا نور مستقیم خورشید قرار ندهید، زیرا می‌تواند به لنزها و قاب آسیب برساند.
• از قرار دادن عینک‌هایتان روی سطوح ناهموار یا لبه‌های تیز خودداری کنید، زیرا می‌تواند به آنها آسیب برساند.

3. تعمیرات

• اگر عینک‌هایتان آسیب دیدند، آنها را برای تعمیر به یک اپتومتریست یا عینک‌ساز ببرید. سعی نکنید خودتان آنها را تعمیر کنید، زیرا ممکن است به آنها آسیب بیشتری برسانید.